prof. dr hab. Maria Agnieszka Bzowska
Zakład Biofizyki
Instytut Fizyki Doświadczalnej
Uniwersytet Warszawski
ul. Pasteura 5, 02-093 Warszawa
Telefon: +48 22 5532341
E-mail: Agnieszka.Bzowska@fuw.edu.pl
Struktura i mechanizm molekularny, oddziaływania białko/ligand, oddziaływania białko-białko w szlaku odzyskiwania puryn, krystalografia białek, ultrawirowanie analityczne, spektroskopia molekularna; enzymy szlaku odzyskiwania puryn u H. pylori jako potencjalne cele molekularne w eradykacji tej bakterii. Główne osiągnięcie: określenie struktury trójwymiarowej i wyjaśnienie mechanizmu molekularnego katalizy fosforylaz nukleozydów purynowych — kluczowych enzymów metabolicznego szlaku odzyskiwania puryn. Bliska współpraca z Beatą Wielgus-Kutrowską.
Doświadczenie zawodowe
| 1984 | Magister, dyscyplina: fizyka w zakresie biofizyki. Praca magisterska: „Wykorzystanie metod spektroskopii emisyjnej do badania kinetyki reakcji enzymatycznych – enzymów działających na nukleozydy i nukleotydy. Deaminaza AMP z mięśni szkieletowych kury”, Wydział Fizyki, Uniwersytet Warszawski, Warszawa, Polska |
| 1990 | Doktor, dyscyplina: fizyka. Praca doktorska: „Mechanizm działania fosforylazy nukleozydów purynowych – badania kinetyczne substratów i inhibitorów metodami spektroskopii absorpcyjnej i emisyjnej”, Wydział Fizyki, Uniwersytet Warszawski, Warszawa, Polska |
| 2003 | Doktor habilitowany, dyscyplina: fizyka. „Struktura trójwymiarowa i molekularny mechanizm katalizy białek z rodziny fosforylaz nukleozydów purynowych”. |
| 2014 | Tytuł profesora nadany przez Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej, dyscyplina: fizyka. |
| 1984–obecnie | Zakład Biofizyki, Instytut Fizyki Doświadczalnej, Wydział Fizyki, Uniwersytet Warszawski. |
| 1984–1990 | Asystent. |
| 1990–2015 | Adiunkt. |
| 2015–obecnie | Profesor. |
| 1993–2002 | Regularne pobyty badawcze w laboratorium krystalograficznym kierowanym przez prof. Wolframa Saengera, Institut für Kristallographie, Freie Universität Berlin. |
| 2002–2018 | Regularne pobyty badawcze, około miesiąca rocznie, w laboratorium kierowanym przez prof. Mariję Luić, Ruđer Bošković Institute, Zagrzeb, Chorwacja. |
Wybrane publikacje
- M.I. Wojtyś, W. Maksymiuk, M. Narczyk, A. Bubić, I. Leščić Ašler, P. Krzyżek, G. Gościniak, E.K. Jagusztyn-Krynicka, A. Bzowska. Vitamin B6 inhibits activity of Helicobacter pylori adenylosuccinate synthetase and growth of reference and clinical, antibiotic-resistant H. pylori strains. J. Enz. Inhib. Med. Chem. 39, 2372734 (2024). doi: 10.1080/14756366.2024.2372734
- B. Wielgus-Kutrowska, T. Grycuk, A. Bzowska. Part-of-the-sites binding and reactivity in the homooligomeric enzymes — facts and artifacts. Arch. Biochem. Biophys. 642, 31–45 (2018). doi: 10.1016/j.abb.2018.01.011
- B. Wielgus-Kutrowska, K. Breer, M. Hashimoto, S. Hikishima, T. Yokomatsu, A. Dyzma, M. Narczyk, A. Girstun, K. Staroń, A. Bzowska. Trimeric purine nucleoside phosphorylase: exploring postulated one-third-of-the-sites binding in the transition-state. Bioorg. Med. Chem. 20, 6758–6769 (2012). doi: 10.1016/j.bmc.2012.08.045
- A. Bzowska, G. Koellner, B. Wielgus-Kutrowska, A. Stroh, G. Raszewski, A. Holý, T. Steiner, J. Frank. Crystal structure of calf spleen purine nucleoside phosphorylase with two full trimers in the asymmetric unit: important implications for the mechanism of catalysis. J. Mol. Biol. 342, 1015–1032 (2004). doi: 10.1016/j.jmb.2004.07.017
- A. Bzowska. Calf spleen purine nucleoside phosphorylase: complex kinetic mechanism, hydrolysis of 7-methylguanosine, and oligomeric state in solution. Biochim. Biophys. Acta 1596, 293–317 (2002). doi: 10.1016/s0167-4838(02)00218-2
- G. Koellner, A. Bzowska, B. Wielgus-Kutrowska, M. Luić, T. Steiner, W. Saenger, J. Stępiński. Open and closed conformation of the E. coli purine nucleoside phosphorylase active center and implications for the catalytic mechanism. J. Mol. Biol. 315, 351–371 (2002). doi: 10.1006/jmbi.2001.5211
- A. Bzowska, E. Kulikowska, D. Shugar. Purine nucleoside phosphorylase: properties, functions and clinical aspects. Pharmacology & Therapeutics 88, 349–425 (2000). doi: 10.1016/s0163-7258(00)00097-8
- A. Bzowska, E. Kulikowska, D. Shugar. Properties of purine nucleoside phosphorylase (PNP) of mammalian and bacterial origin. Z. Naturforsch. 45c, 59–70 (1990). doi: 10.1515/znc-1990-1-211
Udział w projektach badawczych
- „Hamowanie enzymów szlaku ratunkowego puryn pasożyta jako nowe podejście do zwalczania infekcji H. pylori, w tym wywołanych przez szczepy oporne na dostępne antybiotyki” (2024–2028), NCN Opus.
- „Oddziaływania białko-białko enzymów szlaku odzyskiwania puryn w Helicobacter pylori” (2025–2028), Croatian Science Foundation.